แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 ม.2 หน่วยที่ 1 เรื่อง ระบบร่างกายมนุษย์และสัตว์

แผนการจัดการเรียนรู้

กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์                                                   ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2/1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง ระบบร่างกายมนุษย์และสัตว์ (1)                      เวลาเรียน 14 ชั่วโมง แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง การจัดระบบในร่างกาย                         เวลาเรียน 1 คาบ สอนวันที่                                                                               เวลา

สาระสำคัญ

          มนุษย์และสัตว์มีการจัดระบบอวัยวะในแต่ละส่วนของร่างกายให้ทำงานประสานกัน เพื่อให้สามารถดำรงชีวิตอย่างเป็นปกติ

สาระที่ 1 สิ่งมีชีวิตกับกระบวนการดำรงชีวิต

มาตรฐาน ว 1.1 เข้าใจหน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต ความสัมพันธ์ของโครงสร้าง และหน้าที่ของระบบต่าง ๆ                     ของสิ่งมีชีวิตที่ทำงานสัมพันธ์กัน มีกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ สื่อสารสิ่งที่เรียนรู้และนำ            ความรู้ไปใช้ในการดำรงชีวิตของตนเองและดูแลสิ่งมีชีวิต

สาระที่ 8 ธรรมชาติของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

มาตรฐาน ว 8.1 ใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ในการสืบเสาะหาความรู้ การแก้ปัญหา                 รู้ว่าปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่มีรูปแบบที่แน่นอน สามารถอธิบายและ              ตรวจสอบได้ภายใต้ข้อมูลและเครื่องมือที่มีอยู่ในช่วงเวลานั้น ๆ เข้าใจว่าวิทยาศาสตร์                  เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อม มีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กัน

ตัวชี้วัด

ว 1.1 ม.2/1     อธิบายโครงสร้างและการทำงานของระบบย่อยอาหาร ระบบหมุนเวียนเลือด ระบบหายใจ                  ระบบขับถ่าย ระบบสืบพันธุ์ของมนุษย์และสัตว์ รวมทั้งระบบประสาทของมนุษย์

ว 8.1 ม.2/4     รวบรวมข้อมูล จัดกระทำข้อมูลเชิงปริมาณและคุณภาพ

ว 8.1 ม.2/6     สร้างแบบจำลอง หรือรูปแบบ  ที่อธิบายผลหรือแสดงผลของการสำรวจตรวจสอบ

ว 8.1 ม.2/8     บันทึกและอธิบายผลการสังเกต การสำรวจ ตรวจสอบ ค้นคว้าเพิ่มเติมจากแหล่งความรู้ต่างๆ                ให้ได้ข้อมูลที่เชื่อถือได้ และยอมรับการเปลี่ยนแปลงความรู้ที่ค้นพบเมื่อมีข้อมูลและประจักษ์             พยานใหม่เพิ่มขึ้นหรือโต้แย้งจากเดิม

ว 8.1 ม.2/9     จัดแสดงผลงาน เขียนรายงาน และ/หรืออธิบายเกี่ยวกับแนวคิด กระบวนการ และผลของ                   โครงงานหรือชิ้นงานให้ผู้อื่นเข้าใจ

จุดประสงค์การเรียนรู้

          1. อธิบายการทำงานระบบในร่างกายของมนุษย์และสัตว์ ในระดับเซลล์ ระดับเนื้อเยื่อ ระดับอวัยวะ และระดับระบบร่างกายได้ (K)

          2. อธิบายหน้าที่ของอวัยวะต่าง ๆ ในร่างกายได้ (K)

          3. วาดรูปอวัยวะต่าง ๆ ลงบนโครงร่างของร่างกายได้ (P)

          4. ให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรม (A)

สาระการเรียนรู้

          การจัดระบบในร่างกาย

          ร่างกายของมนุษย์ประกอยด้วยหน่วยย่อยที่เรียกว่า เซลล์ มีรูปร่างและหน้าที่แตกต่างกัน เซลล์ที่ทำหน้าที่เหมือนกันมาอยู่รวมกัน เพื่อทำหน้าที่เฉพาะอย่างเรียกว่า เนื้อเยื่อ หลาย ๆ เนื้อเยื่อที่ทำหน้าที่อย่างเดียวกัน เรียกว่า อวัยวะ และหลาย ๆ อวัยวะเมื่อมาทำงานประสานกัน เรียกว่า ระบบอวัยวะ

          1. ระดับเซลล์ คือ ร่างกายของคนเราประกอบด้วยเซลล์ที่มีรูปร่าง และขนาดต่างกันไปตามหน้าที่การทำงาน

          2. ระดับเนื้อเยื่อ คือ กลุ่มของเซลล์ที่มีรูปร่างเหมือนกันมาอยู่รวมกัน เพื่อทำหน้าที่อย่างใดอย่างหนึ่งโดยเฉพาะ เนื้อเยื่อแบ่งได้เป็น 4 ชนิด คือ เนื้อเยื่อบุผิว เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ และเนื้อเยื่อประสาท

          3. ระดับอวัยวะ คือ เนื้อเยื่อหลายชนิดมารวมกันทำหน้าที่อย่างเดียวกัน ในร่างกายของมนุษย์จะประกอบด้วยอวัยวะต่าง ๆ หลายอวัยวะ ถ้าเราแข็งแรงและมีสุขภาพดี ระบบอวัยวะทั้งหมดของร่างกายก็จะทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ

          4. ระดับระบบร่างกาย คือ อวัยวะหลาย ๆ ชนิดทำงานประสานกันเพื่อทำหน้าที่อย่างใดอย่างหนึ่งโดยเฉพาะเรียกว่า ระบบร่างกาย ร่างกายของมนุษย์ประกอบด้วยระบบร่างกายหลายระบบ ซึ่งแต่ละระบบจะทำงานประสานสัมพันธ์กัน เพื่อให้ดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างเป็นปกติ ถ้าระบบร่างกายใดทำงานผิดปกติหรือบกพร่อง จะส่งผลกระทบต่อการทำงานของระบบอื่น ๆ ในร่างกายด้วย เช่น ระบบย่อยอาหาร ระบบประสาท

ขั้นจัดกิจกรรมการเรียนรู้

ขั้นที่ 1 สร้างความสนใจ (Engagement)

          1. นักเรียนดูรูปภาพแสดงการจัดระบบในร่างกายของมนุษย์และสัตว์ และร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับรูปภาพดังกล่าวตามความรู้และประสบการณ์ของนักเรียนเอง โดยครูตั้งคำถามกระตุ้นความสนใจ ดังนี้

                   - รูปภาพนี้แสดงให้เห็นเกี่ยวกับอะไร

                   - รูปภาพแสดงการจัดระบบในร่างกายของมนุษย์และสัตว์ เหมือนหรือต่างกันหรือไม่ อย่างไร

                   - จากรูปภาพดังกล่าว นักเรียนเห็นอะไรบ้าง

                   - อวัยวะต่าง ๆ ที่พบในคนนั้น จะพบในปลาหรือไม่ อย่างไร

ขั้นที่ 2 สำรวจและค้นหา (Exploration)

          1. นักเรียนศึกษาเรื่อง การจัดระบบในร่างกายของมนุษย์และสัตว์ จากหนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 1

          2. นักเรียนตอบคำถามลงในใบกิจกรรม เรื่อง การจัดระบบในร่างกายของมนุษย์และสัตว์ในระดับต่างๆ

          3. นักเรียนแต่ละคนวาดรูปอวัยวะต่าง ๆ ลงบนโครงร่างของร่างกาย พร้อมชี้ลูกศรระบุตำแหน่งและอธิบายหน้าที่ของอวัยวะลงในสมุดของแต่ละคน

ขั้นที่ 3 อธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)

          1. นักเรียนส่งตัวแทนออกมานำเสนอข้อมูลการทำกิจกรรม เรื่อง การจัดระบบในร่างกายของมนุษย์และสัตว์ในระดับต่าง ๆ หน้าชั้นเรียน

          2. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับข้อมูลการทำกิจกรรม โดยครูใช้แนวคำถามดังนี้

                   - การจัดระบบในร่างกายของมนุษย์และสัตว์ มีกี่ระดับ อะไรบ้าง

                   - การจัดระบบในร่างกายของมนุษย์และสัตว์ในระดับต่าง ๆ เหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร

          3. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับข้อมูลการทำกิจกรรม โดยครูใช้แนวคำถามดังนี้

                   - อวัยวะที่สำคัญของร่ายกายมีอะไรบ้าง

                   - อวัยวะแต่ละอย่างทำหน้าที่เหมือนกันหรือไม่ อย่างไร

                   - เมื่ออวัยวะแต่ละอย่างมาทำงานประสานกัน เรียกว่าอะไร

                   - ระบบในร่างกายของคนและสัตว์เหมือนกันหรือไม่ อย่างไร

          4. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปผลจากการทำกิจกรรม

ขั้นที่ 4 ขยายความรู้ (Elaboration)

          1. นักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับวิธีการดูแลรักษาอวัยวะในร่างกายเพื่อไม่ให้เกิดความผิดปกติ

ขั้นที่ 5 ประเมิน (Evaluation)

          1. นักเรียนแต่ละคนพิจารณาว่าจากหัวข้อที่เรียนและปฏิบัติกิจกรรมมา มีจุดใดบ้างที่ยังไม่เข้าใจหรือยังมีข้อสงสัย ถ้ามี ครูช่วยอธิบายเพิ่มเติมให้นักเรียนเข้าใจ

          2. นักเรียนและครูร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับประโยชน์ที่ได้รับจากการปฏิบัติกิจกรรม และการนำความรู้ที่ได้ไปใช้ประโยชน์

          3. ครูตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียนโดยการให้ตอบคำถาม โดยครูใช้แนวคำถามดังนี้

                   - ร่างกายของมนุษย์ประกอยด้วยหน่วยย่อยเรียกว่าอะไร

                   - เซลล์ที่ทำหน้าที่เหมือนกันมาอยู่รวมกัน เพื่อทำหน้าที่เฉพาะอย่างเรียกว่าอะไร

                   - หลาย ๆ เนื้อเยื่อที่ทำหน้าที่อย่างเดียวกันเรียกว่าอะไร

                   - อวัยวะเมื่อมาทำงานประสานกันเรียกว่าอะไร

สื่อการเรียนรู้/แหล่งการเรียนรู้

          1. รูปภาพแสดงการจัดระบบในร่างกายของมนุษย์และสัตว์ จำนวน 2 รูป

          2. ใบกิจกรรม เรื่อง การจัดระบบในร่างกายของมนุษย์และสัตว์ในระดับต่างๆ

          3. หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 1 สำนักพิมพ์ อักษรเจริญทัศน์

การวัดและประเมินผล

การวัดประเมินผล	วิธีการวัด	เครื่องมือวัด	เกณฑ์การผ่าน
1. อธิบายการทำงานระบบในร่างกายของมนุษย์และสัตว์ ในระดับเซลล์ ระดับเนื้อเยื่อ ระดับอวัยวะ และระดับระบบร่างกายได้ (K)	-ตรวจใบกิจกรรม เรื่อง การจัดระบบในร่างกายของมนุษย์และสัตว์ในระดับต่าง ๆ	- แบบประเมินการตรวจใบกิจกรรม	ผ่านเกณฑ์ระดับพอใช้ขึ้นไป
2. อธิบายหน้าที่ของอวัยวะต่าง ๆ ในร่างกายได้ (K)	-ตรวจผลงาน	- แบบประเมินการตรวจผลงาน	ผ่านเกณฑ์ระดับพอใช้ขึ้นไป
3. วาดรูปอวัยวะต่าง ๆ ลงบนโครงร่างของร่างกายได้ (P)	-ตรวจผลงาน	- แบบประเมินการตรวจผลงาน	ผ่านเกณฑ์ระดับพอใช้ขึ้นไป
4. ให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรม (A)	-สังเกตพฤติกรรมรายบุคคล	- แบบประเมินการสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล	ผ่านเกณฑ์ระดับพอใช้ขึ้นไป

                              

แบบประเมินการตรวจใบกิจกรรม

ประเด็นการประเมิน	ระดับคะแนน
	5 (ดีมาก)	4 (ดี)	3 (ปานกลาง)	2 (พอใช้)	1 (ควรปรับปรุง)
ความถูกต้องของเนื้อหา	ตอบคำถามถูกต้องทั้งหมด	ตอบคำถามถูกต้องสองในสามของคำถามทั้งหมด	ตอบคำถามถูกต้องครึ่งหนึ่งของคำถามทั้งหมด	ตอบคำถามถูกต้องหนึ่งในสามของคำถามทั้งหมด	ตอบคำถามไม่ถูกต้องทั้งหมด
การคิดวิเคราะห์	- มีการจับประเด็น - ขยายความ - สรุปความคิดรวบยอดได้ดี	- มีการจับประเด็น - ขยายความ - สรุปความคิดรวบยอดได้เล็กน้อย	- มีการจับประเด็น - ขยายความ - แต่สรุปความคิดรวบยอดไม่ได้	- มีการจับประเด็น - ไม่มีการขยายความ - สรุปความคิดรวบยอดไม่ได้	- ไม่มีการจับประเด็น - ไม่มีการขยายความ - สรุปความคิดรวบยอดได้ดี
การใช้ภาษา	- ใช้ภาษาถูกต้อง - เข้าใจง่าย - คลอบคลุมเนื้อหา	- ใช้ภาษาถูกต้อง - เข้าใจง่าย - คลอบคลุมเนื้อหาบางส่วน	- ใช้ภาษาถูกต้อง - เข้าใจง่าย - แต่ไม่คลอบคลุมเนื้อหา	- ใช้ภาษาถูกต้องบางส่วน - เข้าใจง่าย - ไม่คลอบคลุมเนื้อหา	- ใช้ภาษาไม่ถูกต้อง - เข้าใจยาก - ไม่คลอบคลุมเนื้อหา
ความครบถ้วนของเนื้อหา	ตอบคำถามครบถ้วนสมบูรณ์ทั้งหมด	ตอบคำถามครบถ้วนสองในสามของคำถามทั้งหมด	ตอบคำถามครบถ้วนครึ่งหนึ่งของคำถามทั้งหมด	ตอบคำถามครบถ้วนหนึ่งในสามของคำถามทั้งหมด	ตอบคำถามไม่ครบถ้วน

เกณฑ์การประเมินในการตรวจใบกิจกรรม มีดังนี้

คะแนน           17 – 20                   ระดับดีมาก

คะแนน           13 – 16                   ระดับดี

คะแนน           9   – 12         ระดับปานกลาง

คะแนน           5   – 8          ระดับพอใช้

คะแนน           0   – 4          ระดับควรปรับปรุง

แบบประเมินการสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล

ประเด็นการประเมิน	ระดับคะแนน
	5 (ดีมาก)	4 (ดี)	3 (ปานกลาง)	2 (พอใช้)	1 (ควรปรับปรุง)
ความตั้งใจในการเรียน	สนใจในการเรียน ไม่คุยหรือเล่นกันในขณะเรียน	สนใจในการเรียน คุยกันเล็กน้อยในขณะเรียน	สนใจในการเรียน เล่นกันในขณะเรียนเป็นบางครั้ง	สนใจในการเรียน คุยกันและเล่นกันในขณะเรียนเป็นบางครั้ง	ไม่สนใจในการเรียน คุยและเล่นกันในขณะเรียน
ความสนใจและการซักถาม	มีการถามในหัวข้อที่ตนไม่เข้าใจทุกเรื่อง และกล้าแสดงออก	มีการถามในหัวข้อที่ตนไม่เข้าใจเป็นส่วนมาก และกล้าแสดงออก	มีการถามในหัวข้อที่ตนไม่เข้าใจเป็นบางครั้ง และค่อยกล้าแสดงออก	มีการถามในหัวข้อที่ตนไม่เข้าใจเป็นบางครั้ง และไม่ค่อยกล้าแสดงออก	ไม่ถามในหัวข้อที่ตนไม่เข้าใจ และไม่กล้าแสดงออก
การตอบคำถาม	ตอบคำถามถูกต้องทั้งหมด	ตอบคำถามถูกต้องสองในสามของคำถามทั้งหมด	ตอบคำถามถูกต้องครึ่งหนึ่งของคำถามทั้งหมด	ตอบคำถามถูกต้องหนึ่งในสามของคำถามทั้งหมด	ตอบคำถามไม่ถูกต้องทั้งหมด
ทำงานทันตามกำหนดเวลา	ทำงานส่งตามเวลาที่กำหนดและถูกต้องชัดเจน	ทำงานส่งตามเวลาที่กำหนดและส่วนใหญ่ถูกต้อง	ทำงานส่งตามเวลาที่กำหนดและไม่ค่อยถูกต้องชัดเจน	ส่งงานช้าและไม่ค่อยถูกต้องชัดเจน	ส่งงานช้าและไม่ถูกต้อง

เกณฑ์การประเมินในการสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล มีดังนี้

คะแนน           17 – 20                   ระดับดีมาก

คะแนน           13 – 16                   ระดับดี

คะแนน           9   – 12         ระดับปานกลาง

คะแนน           5   – 8          ระดับพอใช้

คะแนน           0   – 4          ระดับควรปรับปรุง

แบบประเมินการตรวจผลงาน

ประเด็นการประเมิน	ระดับคะแนน
	5 (ดีมาก)	4 (ดี)	3 (ปานกลาง)	2 (พอใช้)	1 (ควรปรับปรุง)
คุณภาพของผลงาน	- ผลงานเป็นไปตามที่กำหนดทุกประการ - มีความสมบูรณ์  ถูกต้อง - สามารถสื่อความหมายได้อย่างครอบคลุม	- ผลงานเป็นไปตามที่กำหนดบางส่วน  - มีเพียงบางส่วน ที่ผิดพลาด  หรือขาดหาย - สื่อความหมายได้อย่างครอบคลุม	- ผลงานเป็นไปตามที่กำหนด - มีเพียงบางส่วน ที่ผิดพลาด  หรือขาดหาย - สื่อความหมายได้แต่ไม่ครอบคลุม	- ผลงานไม่เป็นไปตามที่กำหนด - มีหลายส่วนที่ผิดพลาดขาดหาย  - สื่อความหมายได้เพียงบางส่วนเท่านั้น	- ผลงานไม่เป็นไปตามเป้าหมาย  - เกือบทุกส่วนผิดพลาดขาดหาย  - ไม่สามารถสื่อความหมายได้
การคิดวิเคราะห์	- มีการจับประเด็น - ขยายความ - สรุปความคิดรวบยอดได้ดี	- มีการจับประเด็น - ขยายความ - สรุปความคิดรวบยอดได้เล็กน้อย	- มีการจับประเด็น - ขยายความ - แต่สรุปความคิดรวบยอดไม่ได้	- มีการจับประเด็น - ไม่มีการขยายความ - สรุปความคิดรวบยอดไม่ได้	- ไม่มีการจับประเด็น - ไม่มีการขยายความ - สรุปความคิดรวบยอดได้ดี
การใช้ภาษา	- ใช้ภาษาถูกต้อง - เข้าใจง่าย - คลอบคลุมเนื้อหา	- ใช้ภาษาถูกต้อง - เข้าใจง่าย - คลอบคลุมเนื้อหาบางส่วน	- ใช้ภาษาถูกต้อง - เข้าใจง่าย - แต่ไม่คลอบคลุมเนื้อหา	- ใช้ภาษาถูกต้องบางส่วน - เข้าใจง่าย - ไม่คลอบคลุมเนื้อหา	- ใช้ภาษาไม่ถูกต้อง - เข้าใจยาก - ไม่คลอบคลุมเนื้อหา

เกณฑ์การประเมินในการตรวจผลงาน มีดังนี้

คะแนน           13 – 15                   ระดับดีมาก

คะแนน           10 – 12                   ระดับดี

คะแนน           7   – 9          ระดับปานกลาง

คะแนน           4   – 6          ระดับพอใช้

          คะแนน           0   – 3          ระดับควรปรับปรุง

ใบกิจกรรม

เรื่อง การจัดระบบในร่างกายของมนุษย์และสัตว์ในระดับต่าง ๆ

ชื่อ-สกุล ………………...............................…………………….. ชั้น …………… เลขที่ ……….. วันที่ ………………………..

คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามดังต่อไปนี้

1. จงอธิบายการทำงานระบบในร่างกายของมนุษย์และสัตว์ ในระดับเซลล์ ระดับเนื้อเยื่อ ระดับอวัยวะ และระดับระบบร่างกาย

1.1 ระดับเซลล์

…………………………………………………………………………...………………………………………………………………………………………………………………...……………………………………………………………………………………………………………………………………………………...………………………………………………………………………………………………………………...……………………………………………………………………………………………………………….......................................................

1.2 ระดับเนื้อเยื่อ

…………………………………………………………………………...………………………………………………………………………………………………………………...……………………………………………………………………………………………………………………………………………………...………………………………………………………………………………………………………………...……………………………………………………………………………………………………………….......................................................

1.3 ระดับอวัยวะ

…………………………………………………………………………...………………………………………………………………………………………………………………...……………………………………………………………………………………………………………………………………………………...………………………………………………………………………………………………………………...……………………………………………………………………………………………………………….......................................................

1.4 ระดับระบบร่างกาย

…………………………………………………………………………...………………………………………………………………………………………………………………...……………………………………………………………………………………………………………………………………………………...………………………………………………………………………………………………………………...……………………………………………………………………………………………………………….......................................................